Design of Experiments | Maruna
aug 22

Design of Experiments

DoE er je voordeel mee!

Met Design of Experiments (DoE) kun je op de werkvloer resultaten beïnvloeden door te sleutelen aan diverse variabelen. Dat klinkt technisch en dat is het ook, maar gelukkig doet een computer het rekenwerk. Het is een eyeopener dat wiskunde en statistiek niet alleen aan de basis liggen van het verbeteren van processen. Je kunt er bijvoorbeeld ook het gedrag van je hond mee  beïnvloeden. DoE is van alle markten thuis!

Jasper van ’t Hoff studeerde lucht- en ruimtevaarttechniek. Een stoere studie, die mensen niet opleidt om astronaut te worden (‘Dat lukt 1 op de 17 miljoen’), maar om als ingenieur achter een computer te zitten. Tijdens zijn master Aerospace Management and Operations ontdekte Jasper dat hij Lean Six Sigma veel interessanter vond dan techniek. Nu werkt hij bij Maruna Process Improvement, als master Black Belt.

Design of Experiments (DoE), ook wel statistische onderzoeksplanning genoemd, is een methode die experimenteel vaststelt welke invloed verschillende variabelen hebben op een bepaalde uitkomst. Door te experimenteren kun je onderzoeken in hoeverre diverse factoren te beïnvloeden zijn. Zodat je de uiteindelijke uitkomst kunt finetunen, en een gewenste waarde kunt bereiken: een resultaat dat bijvoorbeeld zo laag mogelijk is, of juist zo hoog mogelijk, of zo goedkoop mogelijk. Het is een soort laboratoriumopstelling, maar dan in de werkelijkheid. Het gaat erom te onderzoeken aan welke knoppen je juist in een werksituatie kunt draaien.

Experimenteren met echte klanten

Om DoE goed te kunnen toepassen, is een uitgebreid vooronderzoek nodig om een experiment zo natuurgetrouw mogelijk uit te voeren. Het liefst in een omgeving met échte klanten. Daarbij inventariseer je eerst de variabelen die je kunt aanpassen. Tijdens de DoE-training van Maruna maken we gebruik van een katapult die je zo nauwkeurig mogelijk wilt laten schieten. De variabelen daarbij zijn bijvoorbeeld: het type bal, de elastiekspanning, de hellingshoek, en de uitslaglengte (hoe ver je het elastiek naar achteren kunt trekken). De zaken die geen invloed hebben op hoe ver of nauwkeurig je de bal kunt schieten, zoals de temperatuur en de tijd die je nodig hebt om te mikken, filter je van tevoren uit. Met de belangrijke variabelen die je overhoudt, voer je een DoE uit, zodat je met zo min mogelijk testen zo goed mogelijk het resultaat kunt voorspellen.

Computers doen het cijferwerk

Het toepassen van DoE op de werkvloer leidt tot een wiskundige formule. Waarmee je kunt berekenen wat de optimale instellingen zijn om de gewenste waarde te bereiken. En wie niet cijfermatig is ingesteld, hoeft niet te vrezen: zelf cijferen is niet verplicht, daar zijn computers voor die de relaties tussen factoren analyseren, en met behulp waarvan je veranderingen kunt simuleren. Zo bepaal je de voor jouw vraagstuk ideale situatie. Die voor bedrijven vaak neerkomt op: het leveren van een zo goed mogelijke dienstverlening tegen zo laag mogelijke kosten. Door Lean te gaan werken, kun je processen al een heel stuk verbeteren, en daar meer grip op krijgen. Maar op een gegeven moment heb je, om nóg verder te verbeteren, data nodig. Daar komt DoE om de hoek kijken. Overigens ook een methode die heel Lean is; met een minimaal aantal proefjes kun je een maximaal resultaat behalen.

DoE is geschikt voor alle sectoren

In elke situatie op de werkvloer waarin je data kunt verzamelen en metingen kunt uitvoeren, werkt DoE. De methode is geschikt voor hoog-industriële omgevingen, maar ook als je de sales van een product wilt optimaliseren, of processen in zorg of onderwijs wilt verbeteren.
Variabelen bestaan dan bijvoorbeeld uit de reclame- of voorlichtingsbrochures die je rondstuurt, het serviceniveau dat je levert, de prijs van de dienst of de opname- en doorlooptijd. Je kunt het toepassen in elk vakgebied en elke sector, als je maar metingen kunt verrichten.

Je kunt het zelfs toepassen op je hond. Want of Fikkie wel of niet luistert, hangt ook af van variabelen. Zoals stemgebruik, handgebaren, het noemen van Fikkies naam, en het geven van een beloning. Met DoE bepaal je welke variabelen het grootste effect hebben, en welke instelling ze moeten hebben. Fikkie luistert bijvoorbeeld in 97% van de gevallen als je naar de grond wijst en zijn naam roept. Koekjes blijken alleen nodig in 3% van de gevallen. Dat kan je per jaar een hoop geld schelen!

Met DoE bereik je snel en nauwkeurig resultaten

DoE is onderdeel van Six Sigma Black Belt, maar is ook ‘los’ te volgen, zowel individueel als in een team. De verbetertool wordt veel gebruikt door projectleiders en onderzoeksafdelingen, maar de werkvloer is nodig om de juiste kennis en informatie over processen aan te leveren. De DoE-training van Maruna is theoretisch goed onderbouwd, maar bevat ook een uitgebreid praktijkdeel. Het is verrassend om te zien dat het merendeel van de mensen daar heel snel nauwkeurige resultaten bereikt.

Sleutelen aan variabelen voor een maximaal effect in je werkprocessen. DoE jij dat eigenlijk al?

Vragen aan Jasper? Mail hem op Jasper@Maruna.nl

Leave a reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.